De gevolgen van klimaatverandering voor vraag en aanbod in het toerisme
Klimaatverandering beïnvloedt het Europese toerisme sneller en ingrijpender dan veel bestemmingen eerder hadden verwacht. De zomers worden warmer, de seizoenen verschuiven en extreme weersomstandigheden veroorzaken steeds vaker verstoringen in de toeristische infrastructuur. Tegelijkertijd blijven het reisgedrag, de marktdynamiek en investeringsbeslissingen ver achter bij deze realtime veranderingen. Nationale toeristische organisaties (NTO's) staan daarom voor de uitdaging om toekomstbestendige strategieën te ontwikkelen, terwijl de kennisbasis gefragmenteerd blijft en vaak op percepties is gebaseerd.
In het kader van dit project, in opdracht van de European Travel Commission, bundelen The Travel Foundation, CELTH (BUas, NHL Stenden/ETFI) en Risklayer GmbH hun krachten om een robuust, datagestuurd en praktijkgericht inzicht te ontwikkelen in hoe klimaatverandering de vraag, het aanbod en het concurrentievermogen van Europese toeristische bestemmingen verandert.
Doelstelling
Dit project heeft tot doel NTO's te helpen deze opkomende uitdagingen het hoofd te bieden door te onderzoeken hoe klimaatverandering het toeristische aanbod en de vraag in heel Europa waarschijnlijk zal beïnvloeden. Het zal bruikbare inzichten opleveren in veranderende reispatronen, risico's voor toeristische troeven en kansen voor diversificatie en seizoensontkoppeling. Het project moet ook scenario's voor de korte en middellange termijn (bijv. 5 tot 10 jaar) onderzoeken voor verschillende soorten bestemmingen – waaronder berg-, kust-, landelijke en stedelijke gebieden – om inzicht te krijgen in hoe de effecten en aanpassingsbehoeften geografisch kunnen variëren. De analyse zal verder ingaan op de implicaties voor beleid, marketing en coördinatie tussen belanghebbenden, en praktische benaderingen bieden voor het integreren van klimaatoverwegingen in toerismestrategieën.
Aanpak
Het project bestaat uit twee nauw met elkaar verweven fasen. In de eerste fase wordt de bestaande kennisbasis systematisch in kaart gebracht, inclusief relevante kennislacunes. Thema’s die vanuit de vraagzijde worden onderzocht, zijn onder meer reispatronen, bestemmingskeuze, hittestress, seizoensverschuivingen, de gevolgen van klimaatverandering voor diverse marktsegmenten (waaronder langeafstandsreizen) en de verschillen tussen waargenomen en werkelijke toeristenstromen. Aan de aanbodzijde ligt de aandacht op de kwetsbaarheid van toeristische infrastructuur en diensten, de impact op natuurlijke en culturele rijkdommen, druk op hulpbronnen, verschillen per bestemmingscategorie, veranderende investeringspatronen en bedrijfsstrategieën als gevolg van klimaatverandering. De inzichten worden getoetst en verfijnd tijdens een interactieve workshop met ETC-leden. In fase 2 verwachten we nieuwe inzichten te genereren waar momenteel bewijs ontbreekt. We verwachten bruikbare richtlijnen te leveren voor NTO’s die zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering voor vraag en aanbod.
Resultaten
Afhankelijk van de bevindingen van het literatuuronderzoek verwachten we zowel analytische inzichten als praktische hulpmiddelen voor NTO's te leveren, waaronder:
- Een geïntegreerd onderzoeksrapport met typologiespecifieke analyses voor stedelijke, kust-, berg- en natuurgebieden.
- Scenario's die inzicht bieden in de belangrijkste risico's en kansen in alle klimaatscenario's, evenals specifieke risico's die afhankelijk zijn van de dynamiek van vraag en aanbod.
- Een Europees klimaatrisicoprofiel dat kan worden gebruikt voor beleidsvorming en strategische planning.
- De NTO Adaptive Capacity Assessment Tool, een diagnostisch instrument waarmee NTO's hun eigen klimaatgereedheid kunnen beoordelen op gebieden zoals bestuur, toegang tot gegevens en innovatiecultuur.
- Strategisch advies voor NTO's, gericht op concrete acties voor de komende 5–10 jaar, onderverdeeld in ‘no-regret’-acties – maatregelen die in elk klimaatscenario zinvol zijn – en voorwaardelijke opties die afhankelijk zijn van specifieke scenario-ontwikkelingen.
- Kennisdeling via een webinar, een samenvatting en presentatiemateriaal.
Deze resultaten helpen NTO's om klimaatbestendigheid te integreren in hun beleid, marketing, productontwikkeling en coördinatie met belanghebbenden.
Partners
- Travel Forward
- CELTH
- Breda University of Applied Sciences
- NHL Stenden Hogeschool
- European Tourism Futures Institute
- Risklayer GmbH
Team
- Ben Lynam (Travel Forward)
- Terry Brown (Travel Forward)
- Caroline Bremner (Travel Forward)
- Noël Middelhoek (NHL Stenden / ETFI)
- Bernadett Papp (NHL Stenden / ETFI)
- Nina Nesterova (BUas / CSTT)
- Jos van der Sterren (CELTH)
- Annika Maier (Risklayer)
- James Daniell (Risklayer)
- Andreas Schäfer (Risklayer)
Planning
Februari – september 2026
Status
Lopend.