EU-strategie voor duurzaam toerisme vraagt om kennis over balans, data en weerbaarheid
De Europese Commissie heeft de nieuwe EU Sustainable Tourism Strategy gepresenteerd. De strategie moet de toeristische sector concurrerender, duurzamer en weerbaarder maken. Veel van de Europese ambities raken direct aan de thema’s waaraan CELTH werkt: bewuste bestemmingen, duurzaamheidstransities en gastvrijheid die bijdraagt aan maatschappelijke opgaven.
Toerisme is volgens nieuwe berekeningen van het Joint Research Centre goed voor ruim 10 procent van de Europese bruto toegevoegde waarde, als ook de indirecte effecten worden meegeteld. Tegelijk staat de sector onder druk door klimaatverandering, personeelstekorten, geopolitieke onzekerheid en ongelijk verdeelde bezoekersstromen. Volgens Brussel vragen gedeelde uitdagingen om een gedeelde aanpak, en die aanpak moet op kennis steunen.
Balans tussen bezoekers en bestemming
Centraal in de strategie staat ‘balanced tourism’: het aantal bezoekers moet passen bij wat een bestemming aankan, zonder dat bewoners, natuur of infrastructuur eronder lijden. De Commissie ontwikkelt een EU-model voor toerismemanagement, een Raadsaanbeveling en een toolbox met goede voorbeelden. Daarmee wil ze bezoekers beter spreiden over seizoenen en regio’s. Dit sluit aan bij het thema duurzame bestemmingen van CELTH. Daarin staan het meten van draagkracht, de impact op bewoners en het spreiden van bezoekers centraal.
Data en monitoring
De Commissie richt een EU Tourism Observatory en een gemeenschappelijke Europese dataruimte voor toerisme op. Die moeten trends zichtbaar maken en bestemmingen helpen sturen. Zulke voorzieningen zijn pas waardevol als de data ook worden vertaald naar de praktijk. Juist daar ligt een rol voor praktijkgericht onderzoek.
Weerbaarheid en klimaat
De strategie zet in op crisisparaatheid, met onder meer een netwerk voor crisiscoördinatie. Ook wijst ze op de gevolgen van klimaatverandering en extreem weer voor bestemmingen. CELTH onderzoekt de klimaatimpact op toerisme en recreatie in Nederland en maakt klimaatrisicoanalyses. Die kennis wordt daarmee ook in Europees perspectief relevant.
Vaardigheden en onderwijs
Om tekorten aan personeel en vaardigheden aan te pakken komt er een EU Tourism Academy. Die wordt gedragen door een netwerk van toerisme-instituten, universiteiten en beroepsopleidingen, die samen trainingen en leerprogramma’s ontwikkelen. Voor kennisinstellingen in het gastvrijheidsdomein biedt dit kansen om hun onderwijs en onderzoek internationaal te verbinden.
Samenwerking
Voor de uitvoering komt er een EU Tourism Alliance. Daarin werken lidstaten, regio’s, lokale overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties samen. Die werkwijze lijkt op die van het programma Gastvrije Transities, waarin CELTH als partner deelneemt waarin overheden, ondernemers en kennisinstellingen in regionale arena’s samenwerken aan onder meer klimaatneutraliteit, brede welvaart en een gezonde regio.
De EU Sustainable Tourism Strategy laat zien dat Europa meer wil sturen op toerisme dat zowel bewoners als bezoekers iets oplevert. CELTH draagt door onderzoek bij aan de Europese agenda en vertaalt deze koers naar de praktijk van de Nederlandse gastvrijheidssector.