ENTER26: Digital Vision in Motion: Hoe NBTC de digitale transformatie van de Nederlandse vrijetijdssector versnelt

Digitale transformatie als voorwaarde voor toekomstbestendigheid

Volgens Van Let is digitalisering geen doel op zich, maar een krachtige motor achter waardecreatie in de hele toeristische keten: van gastvrijheid en beleving tot bedrijfsvoering en duurzaamheid. De Digital Expedition Vision, die NBTC in 2024 samen met ruim 40 partners lanceerde, vormt daarbij de blauwdruk. Die visie moet versnipperde initiatieven verbinden, gezamenlijk richting geven en zorgen dat waardevolle ontwikkelingen niet blijven steken in losse pilots die na een jaar weer verdwijnen.

De noodzaak is groot: bedrijven die onvoldoende digitaliseren, verliezen marktpositie en daarmee hun toekomstbestendigheid. En juist in een sector die voornamelijk bestaat uit kleine tot zeer kleine MKB‑bedrijven — meer dan de helft heeft minder dan 30 medewerkers — is dat risico reëel.

Het digitale gat in de hospitalitysector

Hoewel Nederland in algemene zin hoog scoort op digitale vaardigheden en internetgebruik, laat hospitality juist een zorgwekkend beeld zien. Onderzoek van onder meer de Europese Investeringsbank toont dat tijdens en na COVID-19 veel sectoren hun digitale investeringen opvoerden, maar hospitality achterbleef. NBTC’s eigen digitalisatiemonitor bevestigt dat:

• 48% van de toeristische organisaties heeft géén digitale strategie.
• 55% ervaart duidelijke barrières om verder te digitaliseren.
• 61% van die groep zegt dat het ontbreekt aan kennis en vaardigheden.

Het gevolg? Minder innovatiekracht, minder datagedreven werken, minder veerkracht in tijden van verandering. Precies daar waar de sector sneller moet kunnen schakelen.

Van versnippering naar samenwerking

Een belangrijke bevinding tijdens het opstellen van de Digital Expedition Vision: vrijwel elke regio, DMO en lokale organisatie was eigen digitale projecten aan het opzetten, vaak met vergelijkbare doelen, maar zonder onderlinge verbinding. NBTC positioneert zich daarom als verbinder en aanjager. De aanpak draait om drie pijlers:

• Connect: een netwerk bouwen van professionals die actief zijn in digitalisering binnen toerisme.
• Inspire: door digitale voorbeelden te delen, succesverhalen zichtbaar te maken en inspiratieplatforms op te zetten.
• Ignite: nieuwe initiatieven losmaken via programma’s die drempels verlagen en experimenteren stimuleren.

Die combinatie moet leiden tot een sector die elkaar weet te vinden, van elkaar leert en dezelfde taal spreekt als het gaat om data, technologie en digitaliseringsbehoeften.

Concrete activiteiten: van accelerators tot een nationaal datalandschap

1. Inspiratiehub en netwerkopbouw

NBTC bouwt actief aan een overzicht van digitale initiatieven in het land. Op het inspiratieplatform kunnen professionals digitale cases bekijken, partners vinden en zien welke regio’s vergelijkbare projecten doen. Dit voorkomt doublures en versnelt kennisdeling.

2. Acceleratorprogramma voor snelle innovatie

In 2023 startte NBTC een accelerator waarin drie partners, binnen slechts vijf weken en met beperkte tijdsinvestering, digitale prototypes ontwikkelden. De resultaten tonen hoe laagdrempelig innovatie kan zijn:

• Een AI‑toepassing die tafels in restaurants monitort, zodat personeel efficiënter kan werken.
• Een Copilot-achtig redactiesysteem dat DMO‑teams helpt sneller content te creëren die past bij hun strategie.
• Een implementatieplan voor integratie van citycards, zodat bezoekersstromen en waardecreatie beter te organiseren zijn.

Het programma illustreert dat korte, intensieve trajecten grote impact kunnen hebben én organisaties leren om digitaal experimenteren onderdeel te maken van hun werkwijze.

3. Nationaal skillsprogramma

Met steun van het Ministerie van EZK werkt NBTC aan een landelijk programma dat toeristische ondernemers helpt hun digitale vaardigheden te vergroten. Dat moet variëren van basale digitale kennis tot thema’s als datagebruik, AI, privacy en digitale marketing. Het doel: de drempel verlagen zodat MKB‑ondernemers niet afhaken maar juist aanhaken.

4. Naar een nationale datalaag voor toerisme

NBTC bouwt aan een breed datalandschap waarin open en niet‑open data samenkomen: bezoekersstromen, marketingdata, marktinformatie en operationele data van bedrijven. Een structureel datasysteem voorkomt versnippering, maakt benchmarken eenvoudiger en helpt ondernemers en regio’s betere beslissingen te nemen.

Wat is nodig om écht impact te maken?

Van Let noemt vier voorwaarden die essentieel zijn voor succesvolle digitale transformatie:

• Resources: tijd en geld, maar vooral prioriteit. Digitaliseren moet belangrijker worden dan de waan van de dag.
• Relevantie: oplossingen moeten sectorspecifiek zijn en passen bij de realiteit van MKB-ondernemers.
• Data: toegankelijk, bruikbaar en begrijpelijk voor kleine spelers die geen eigen datateams hebben.
• Skills: medewerkers moeten voldoende kennis hebben om digitale tools effectief in te zetten.

Daarnaast benadrukt ze drie successleutels:

• Samenwerking in plaats van versnippering.
• Initiatieven structureel maken, niet laten verdampen na projectfinanciering.
• Het gat tussen onderzoek en praktijk dichten, zodat kennis uit de academische wereld beter terecht komt bij ondernemers.

Een gezamenlijke digitale toekomst

De boodschap van Van Let is duidelijk: de sector staat op een kantelpunt. De technologie ontwikkelt zich sneller dan ooit, bezoekers verwachten steeds meer gepersonaliseerde en frictieloze beleving, en ondernemers hebben steun nodig om niet achterop te raken. Alleen door samen te werken kan Nederland een toekomstbestendige hospitalitysector bouwen. Zoals ze afsluit: “Alleen samen kunnen we een toekomstbestendige en innovatieve gastvrijheidssector creëren.”